MANN MED GREIP

Kommentarar, tekstar og bilde frå Johannes Eggen Mundal. Del gjerne blogginnlegga, men ikkje bruk bilder utan avtale med meg!

Archive for the month “desember, 2016”

Tre ord om deg og nesten din

Då flyktningekrisa stod på som verst for eit år sidan fann Dag og Tid det upassande å trykke denne teksten. Tykkjer den framleis er passande eg.

MANN MED GREIP

Solidaritet

Ordet kjem frå Frankrike. På 1500-talet blei det brukt om ei gruppe sitt kollektive ansvar for gjelda til eit medlem i gruppa. For gruppa var samhald sterkare enn eigeninteresse. Så blei solidaritet eit politisk omgrep; ei kjensle av globalt samhald individ mellom. I dag er solidaritet meir avgrensa til samhald innan eiga gruppe, meir lik den opprinnelege definisjonen.

På papiret er desse orda utan liv. Det krevst menneske for å gi dei liv.

Narssisisme

Ordet kjem frå den greske myta om Narkissos, som forelska seg i sitt eige spegelbilde. I psykiatrien er det usemje om sjukleg narssisisme kan omtalast som personlegdomsavvik. Omgrepet fekk fornya interesse på slutten av 1900-talet av sosionomar som framheva vestleg kultur som sjølvnytande og empatilaus. Eit hovudtrekk med personlegdomsavvik er empatimangel. Men som desse sosionomane antydar kan rikdom og velstand også skape empatiløyse.

Nestekjærleik

Ordet er henta frå Bibelen. Du skal elska din neste som deg sjølv…

View original post 97 fleire ord

Advertisements

Solidaritet og nestekjærleik: to ulike menneskesyn.

Det er viktig å kjenne nyansane i språket. Orda solidaritet og nestekjærleik flyt for mange saman i ei meining. Men det er stor skilnad på menneskesynet i desse to omgrepa. Solidaritet kjem frå Fra…

Kjelde: Solidaritet og nestekjærleik: to ulike menneskesyn.

Gi ei rose – ikkje ei tornebusk!

Omtrent på denne tida i fjor blei eg og borna invitert med på ei katolsk førjulsfeiring i Sogndal. Eg er ikkje særleg katolsk anlagd, men nyfikna og utsikt til festmat frå heile verda lokka meg. Samlinga starta med ei messe. Presten blei omtalt som Father Johan, han var frakta med privatbil frå Bergen for høvet, og preika på engelsk.

Eg kom vel til messa utan særlege forventningar til innhaldet. Men Father Johan overraska. Preika hans overgjekk det meste eg har høyrt frå prestar i kyrkja, Den norske. Vi må slutte å gi materalistiske gåver til folk! sa Father Johan. Ikkje berre for jorda og klimaet – Guds skaparverk – si skuld, men også fordi det ikkje er materalistiske gåver folk i dag treng mest. «Give a rose!» sa han, og med ROSE som bilde forklarte han kva slags gåve han meinar folk i dag treng. Og no kan det hende at eg ikkje siterar Father Johan heilt korrekt når det gjeld bruken av dei omgrepa han forkorta til ROSE. Her kjem eit kort resymé av det eg hugsar av preika, tolka av meg i respekt for Father Johan. Det du eventuelt les av eit politisk bodskap er lagt til av meg.

R-en i rose står for respekt. Vi må alltid møte folk med respekt. O-en står for «open mindedness». Vi må møte folk med eit ope sinn. Ikkje med fordommar og dømmande førsteinntrykk. Vi må møte både oss sjølve og andre med same opne sinn. Ikkje setje folk i båsar. (Altso ikkje kalle meiningsmotstandarar eit hylekor?)

S-en står for sympati. Vi skal møte våre medmenneske med forståing og medmenneskelegheit. Eller nestekjærleik, som det heiter i Bibelen. Og til sist står E-en for empati. Empati er ikkje det same som sympati. Medan sympati er evna til å setje seg inn i og forstå korleis andre har det, så er empati evna til å setje seg inn i og føle ein anna person sin situasjon og sine følelsar.

Etter at Father Johan var ferdig med denne fine og politisk korrekte preika, kom det ein for meg framand mann bort til meg og gav meg ei tornebusk. Ein kan vel sei at denne mannen skapte for meg ein kontrast til innhaldet i Father Johan si preike. Tornebuska var full av fordømmelse, feile førsteinntrykk og oppramsing av diagnosar på ein av dei personane som var der som eg kjente, men som denne mannen berre hadde observert under samlinga. Eg kjente tornene stakk så det blødde inne i meg. Hadde personen som blei omtalt og tildelt diagnosar høyrt kva som blei sagt er eg sikker på at han også hadde blitt såra av den giftige tornebuska.

Etterpå fekk eg vite at han som delte ut tornebusker etter presten si preik om å dele ut roser var sjåføren til Father Johan. Eg har tenkt mange gonger på korleis kommunikasjonen mellom dei to så ulike personlegdommane kunne gå i bilen tur-retur Bergen. Det kunne vore interessant å vore usynleg til stades baksetet.

Det er ikkje alltid like lett å dele ut roser til folk ein møter. Nokre gonger er det tornebusker som kjem ut av oss. Og av og til er tornebuskene sårande giftige. Og nokre gonger når du prøver å gi folk ei rose så riv dei sund rosa og viser henne til andre og seier dei fekk ein skada eller giftig blome frå deg. Det har eg sjølv opplevd.

Somme deler ut giftige tornebusker med vilje. Dei kallar folk hylekor og godtar seg og ler av at dei har klart å sende born ut av landet og til farlege krigssituasjonar. Eller dei kallar folk tvers gjennom vonde og løgnaktige og brukar roser dei har fått, og som dei sjølve har øydelagt, som bevis. Dette er det motsette av nestekjærleik, det motsette av den rosa Father Johan snakka om. Med ynskje om ei fin førjulstid lovar eg å prøve å gi roser til folk på min veg. Men om du kjenner utvisningsministeren så kan du godt gi henne denne teksten. Men gi den då til henne med roser, ikkje med tornebuskar. Om ho likevel vil kalle meg også hylekor, så toler eg det. Ein blir vant til litt av kvart etter å ha blitt stempla som tvers gjennom vond og løgnaktig.

Post Navigation