MANN MED GREIP

Kommentarar, tekstar og bilde frå Johannes Eggen Mundal. Del gjerne blogginnlegga, men ikkje bruk bilder utan avtale med meg!

Archive for the tag “nestekjærleik”

Visst er det synd på Frp!

Eit oppkappa, halvdelt Krf elskar Høgre og Frp. Men spørsmålet er ikkje berre kva Erna Solberg og Krf vil med norsk politisk makt. For Frp kjenner seg tydeleg overkøyrt i spørsmålet om Krf skal få dele makt med noverande regjerning.

Christian Tybring-Gjedde seier at begeret for kva han kan tole frå Krf er fullt. Det har han i grunnen sagt i mange år. Og han viser til det han kallar Krf sin manglande kristne haldning. Han er ikkje heilt ærleg. Han burde sagt at begeret for kva han kan tole er alt for lite. I alle fall målt etter kristne prinsipp, som td. det at ein skal snu det andre kinnet til. For det vil han ikkje. Han vil berre kritisere sine meiningsmotstandarar i Krf som ynskjer å gjeninnføre nestekjærleik i norsk politikk. Kanskje motviljen er at kristen nestekjærleik liknar litt på det sosialistiske omgrepet solidaritet. (Frp sin politikk er forresten meir lik solidaritet enn nestekjærleik.) Men Tybring-Gjedde er nok klar over at hans framandhat og islamfrykt ikkje berre appellerar til høgreekstreme og nazistar, men at haldningane også har gjenklang langt inn i kristne rekker (hos kristne som trur at Allah kjem til å vinne over Gud og overta landet vårt.)

tybring-gjedde.jpg

Fullt beger? Somme folk har små beger, men forventar at dei dei ikkje likar har enormt store bege.

Eg vil påminne Frp om nokre ting deira folk har sagt om Krf:

Per Sandberg: Krf har eit enormt ansvar for at vi rekrutterer titalls unge menneske til terrororganisasjonar, som driv med krigshandlingar og massakrerer kvinner og barn. Dette er Krf sitt ynskje, og resultatet ser vi no. (Sandberg nyanserte meiningane sine etterpå, og sa det var uheldig formulert, men at ansvaret for omtalt utvikling likevel må plasserast hos Krf.)  Sylvi Listhaug: Hareide sleikar imamar med ekstreme haldningar oppetter ryggen. (Listhaug sa etterpå noko om at ho ikkje meinte det heilt bokstaveleg at Hareide sleikar imamar oppetter ryggen, men at i overført meining gjaldt uttalen fleire politikarar enn Hareide.) Og på fleire Frp-profilar sine fb-sider blir Krf karakterisert med hat og med haldningar som totalt manglar den respekten som finst i den kristne kulturen dei same Frp-politikarane seier dei forsvarar. Hareide blir mellom anna kalla landssvikar, quisling og hjernedaud. Eg kunne gjort dette avsnittet nesten uendeleg langt, men vel å ikkje gjere det.

Som vanleg brukar altså ein Frp-profil argumentasjonen at «det er synd på oss fordi alle er imot oss», eller «fordi alle snakkar dårleg om oss». Fordi nokre Krf-arar, som stemte mot å samarbeide med Frp, har sagt noko om å styrke nestekjærleik og menneskeomsyn i sin politikk. Det brukar altså Frp som argument for å ikkje ville samarbeide med Krf. Men å sei at Krf-arar er ansvarleg for terror og massakrar på kvinner og barn, og at dei er landssvikarar, quislingar, hjernedaude og mykje meir, (som eg har valt å ikkje ramse opp,) det er vel ikkje så ille vel? I alle fall ikkje like ille som å peke på at KrF uttalar at dei ynskjer å arbeide for eit varmare samfunn.

Når det er sagt så er dette blogginnlegget meint for dei som forstår ironi. Og sjølv om barna mine forstår ironi, så veit eg at det finst vaksne som ikkje forstår ironi, og som derfor ikkje forstår denne teksten. Dette siste avsnittet var til dykk. Men de må ikkje gjere kvar einaste setning eg skriv til ironi!

Solidaritet og nestekjærleik – to ulike menneskesyn!

Advertisements

Kva er nestekjærleik, Sylvi Listhaug?

Å ha vore i Birkenau og sett kva som skjedde er forpliktande.

I ei verd der flaumar og jordskjelv og terror ikkje berre skjer av og til langt borte, er det lett å gløyma menneska bak nyhenda. Vi må ikkje gløyme solidariteten og nestekjærleiken. Desse to viktige omgrepa som ofte blir forveksla. Sylvi Listhaug blei spurt i eit intervju kva nestekjærleik betyr for henne i flyktningepolitikken. For meg betyr det å hjelpe flest muleg der dei er, svarte innvandringsministeren. Då får ein mest igjen for pengane.

Ingen er vel usamde i at ein må prøve å hjelpe flyktningane så nær heimen deira som råd. Ikkje berre av økonomiske årsaker. Men å hjelpe flest muleg lengst muleg borte er ikkje nestekjærleik. Det er betre dekka av ’solidaritet’. Solidaritet handlar enkelt sagt om fellesskap til og med små eller større grupper. Det inneber å gi avkall på eigeninteresse for å skape kollektive verdiar for fleire. I Romarriket var solidaritet ei forplikting der kvar enkelt individ borga for heilheiten (solidum). Solidaritet blir ofte brukt om den rike verda sitt forhold til fattige land.

Nestekjærleik skil seg frå solidaritet på den måten at fokuset er på enkeltindividet: Omsorg og ansvar for eitkvart medmenneske utan omsyn til religion, kjønn eller politiske standpunkt. Eit av topptreffa når eg googla nestekjærleik var eit sitat frå eit brev i Bibelen skrive av ein namnebror av meg: «Men den som har jordisk gods og likevel lèt att hjartet sitt når han ser bror sin lida naud, korleis kan han ha Guds kjærleik i seg? Mine born, lat oss elska, ikkje med tomme ord, men i gjerning og sanning!»

Tre ord om deg og nesten din

Å seie at ein vil hjelpe flest muleg langt borte, og så redusere pengar til bistand, er å elska med tomme ord. Å skilje familiar frå kvarandre og sende ein far eller ei mor til krigsråka land er ikkje nestekjærleik. Å nekte å tru på dokumentasjon om at ei kvinne er dømt til pisking i Iran og sende henne tilbake til tortur er ikkje nestekjærleik. Å ha Europarekord i kor mange unge flyktningar ein sender tilbake til Afghanistan er ikkje nestekjærleik. Norske nordmenn blir på det sterkaste fråråda å reise til Afghanistan. Flyktningar Norveg har utvist har ifylgje Amnesty blitt drept etter dei blei sendt til Afghanistan. På den høgreekstreme, innvandrarhatande nettsida dokument.no blir Sylvi Listhaug hylla for at ho, som dei skriv, ikkje viser kjensler i desse sakene.

Det burde vere eit varselskot for norske politikarar når skandinaviske nazistar hyllar Frp og Listhaug for måten regjeringa behandlar flyktningar på.

Eg var nyleg med tiandeklassingane i Sogndal til dei tyske utryddingsleirane i Auschwitz og Birkenau i Polen. Der fekk vi møte tidsvitnet Arne Eilertsen, 85 år og sylskarp i sin kritikk av den framandfrykten som veks fram i Europa i dag. Det var den same framandfrykten og hatet som på 1930-talet var forutsetnaden for nazistane sin framvekst, som resulterte i utrydding av 6 millionar jødar, i tillegg til store mengder sigøynerar og funksjonshemma. Eg meinar ikkje på nokon måte å skulde Frp eller Listhaug for å vere nazistar. Det er dei ikkje. Men nazismen er på framvekst igjen i Europa i dag, og det burde vere eit varselskot for norske politikarar når skandinaviske nazistar hyllar Frp og Listhaug på facebook og kommentarfelt.

IMG_5603 (2)

Den norske minnesteinen i Birkenau: «La alltid dette sted være et rop av fortvilelse og et varsel til menneskeheten hvor nazistene myrdet omkring halvannen million menn, kvinner og barn, hovedsakleg jøder fra flere land i Europa.»

NRK hadde denne veka sak om ungdommar som har vore på tur til Birkenau, verdas største gravplass, og sett dokumentasjonane nazistane sjølve gjorde på utryddingane av jødar. Etter dei vel var heime igjen fekk dei brev frå norske nazistar med ’bevis’ på at jødeutryddingane aldri har skjedd. Dette blei opplevd som skremmande av dei som mottok breva. Vi må gjere det vi kan for å stoppe slike krefter, var vårt tidsvitne Arne Eilertsen si oppmoding til dagens ungdom. Sei tydeleg frå når nokon prøver å nekte for nazistane sine utryddingsleirar! Å ha vore i Birkenau og sett kva som skjedde er forpliktande.

Les også:

1200px-Nasjonal_Samling_insignia.svg    Nynazistar får ikkje skrive på fb-veggen min meir!

Solidaritet og nestekjærleik – to ulike menneskesyn

Normoppløysarane

Når eg skriv dette sit eg på eit hotellrom i Umeå i Sverige, på ein studietur med Tine. Ikkje for å sjå på korleis normer løyser seg opp, sjølvsagt. Men eg tenkte å skrive litt om det likevel, sidan eg er i det landet som er fremst i verda når det gjeld normkritikk.

Normkritikk går ut på å unnvike og setje spørsmål ved språklege og sosiale normer som kategoriserar menneske i normale og avvikande identitetar. Normkritisk pedagogikk blir brukt både i skule og barnehage, også her til lands. På svenske wickipedia står det at metoden fører med seg at songtekstar, forteljingar, leikar og undervisning snur på roller og kastar om på hierarki. Gutar lærer at det ikkje er sikkert at dei eigentleg er gutar, og jenter lærer at det ikkje er sikkert dei er jenter. Enkelte svenske normkritikarar hevdar at kjønn ikkje er fysisk. Dei seier det er ein sosial konstruksjon som vi må komme bort frå. Eg høyrde på radioen ein dag at dei også seier at kvinner ikkje lenger må finne seg i at det er dei som skal føde og amme barn. Eg kan godt kalle normkritikk dårskap, og eg kan skrive om dårskapen, men eg kan desverre ikkje stoppe normkritisk pedagogikk sitt inntog i barnehagar og skular.

Sverige er leiande i verda når det gjeld normkritikk, sa ein svenske til meg, og meinte det var lite å vere stolt av. Han hevda at normkritikarane, som kritiserer og stiller spørsmål ved alle normer, ikkje toler å få eit kritisk søkelys mot seg. Eg syns tematikken er spennande, og det kan godt hende eg kjem tilbake til dette i eit seinare innhogg. Ein av dei tinga normkritikarane har stilt spørsmål ved er korleis samfunnet har vore bygt rundt familien, som har vore ein av grunnsteinane i samfunnet vårt frå langt tilbake i tid. Barn treng ikkje ein far og ei mor, seier dei. Sex har ikkje noko med kjærleik å gjere, seier dei.

Så då er det kanskje ikkje så rart at vi har fått ein asyl- og innvandringspolitikk som i mindre grad tek omsyn til at konsekvensane mange gonger er at familiar blir skilde. Aviser på papir og på nett er fulle av artiklar om korleis norske styresmakter deler opp familiar. Det kan vere ei mor av utanlandsk opphav som vert send tilbake til krig og håpløyse med sine barn, og ein norsk far som blir igjen. Det kan vere ein far som har flykta frå krig og som har møtt ei norsk kvinne som han har fått barn med som blir sendt tilbake dit han flykta frå. Dette kan sjølvsagt vere ille for faren som blir send bort og kona eller kjæresten som blir igjen, men det er minst like ille for barna som blir farlause. Sjølv om normkritikarar meinar familen er ein konstruksjon vi ikkje treng. Og sjølv om normkritikarar seier barn ikkje treng ein far.

Nestekjærleik er ei gamal norm. Før var nestekjærleik noko som blei sett høgt. I dag har vi ein kristen innvandringsminister som har lagt heilt bort kristen nestekjærleik i ein politikk som ser ut til å handle om å vise minst muleg nestekjærleik til folk som flyktar frå krig. Kva skal vi seie til barna våre som har fått ein ny elev i klassen som saknar søsken som er drept i krig, og faren som norske styresmakter nektar å bli her, sjølv om barn og kone har fått opphald? Dette er spørsmål som gjeld alle som har barn i dag. Kor ærlege skal vei være når vi forklarar skilnaden på nestekjærleik og empati og på den måten flyktningar frå krig blir behandla i landet vårt? Eg meinar vi skal være heilt ærlege. For barna som får dette så nær innpå seg treng å vite at den kjensla dei får av offentleg urettferd er ei rett og sunn kjensle. Og så meinar eg at nordmenn, særleg kristne, må slutte å klappe for ein politikar og ein politikk som nesten er så langt frå kristen nestekjærleik som ein kan komme.

Om eg skulle plante eit tre

Då Johans i Mundal – tippoldefar min – gifta seg planta han nokre graner i skogkanten på Øvstebøen i Mundal. Det var ein gong på 1800-talet. Det vert sagt at plantane kom frå Amerika, og var ei bryllaupsgåve. Eg har alltid lurt på korleis dei hadde teke hand om plantane på den lange reisa. Kanskje dei eigentleg kom som frø? Eg veit ikkje, men i alle fall overlevde dei reisa heilt frå Amerika og til dei blei planta i Mundal.

Ei av granene står framleis som eit landemerke i Mundal. Ho blir berre kalla Edelgrana. Då dei andre blei hogge, og Edelgrana blei ståande att åleine, har ho hatt god plass til å breie ut greinene sine. Ungar og ungdom har i fleire generasjonar prøvd seg på å klatre til topps i Edelgrana. Ikkje alle har klart det. Greinene sit så tett at det ikkje er ei lett oppgåve å komme seg opp. Men dei som har klart det har fått god utsikt. Den siste eg veit om har vore til topps er Anders, som driv nabogarden. Han hadde med eit tau opp for å måle kor høg Edelgrana er. Omlag 31 meter høg, kom han til.

I 1990 hadde Sogn og Fjordane Skogselskap ein «konkurranse» for å registrere tjukke tre i fylket, både lauvtre og bartre. Eg tok mål av Edelgrana og sende dei til Skogselskapet. Den gongen var omkretsen 4,00 meter. Ho var det største bartreet i Balestrand kommune, som Fjærland den gong tilhøyrde, og det femte største bartreet i Sogn og Fjordane. Til samanlikning var det største bartreet i Sogndal kommune den gongen ei furu på Haukåsen som var 3,30 m. I samband med ein akedag ved Edelgrana i vinter målte vi omkretsen igjen. I dag er omkretsen omlag 4,60 m. Ho ser framleis grøn og frisk og fin ut, trass merker i borken av ungane som hadde tenkt å sage henne ned for eit par generasjonar sidan og merket etter ein hest som har gnage i borken.

Eg prøvde meg også på å fylgje tradisjonen med å plante eit tre då eg gifta meg. Eit epletre. Det blei ikkje særleg vellukka. Hjorten øydela epletreet før det hadde gitt oss så mykje som ei bøtte epler. Så no sit eg her både utan epletre og utan kjerring. Om det har nokon samanheng skal eg ikkje gje meg inn på å spekulera i.

Om eg skal plante eit tre igjen, eller så eit frø, med ynskje om at det skal bli til eit stort tre, så skulle det vere eit tre som byggjer meir på norsk tradisjon enn ein edelgranplante frå Amerika. Det skal vere eit frø av nestekjærleik, respekt og empati. Det er eit frø som kan vekse seg stort og sterkt i menneskehjarte. Eg skulle ynskje at dette frøet kan vekse seg like stort og sterkt som Edelgrana, og at det kan klare seg sjølv om nokon prøver å skade det; så sterkt at dei som prøver å sage det over ende gir seg i forsøket. Eg skulle ynskje at det veks fort opp og bli ei motvekt til tankegods og ideologi som kallar kristen nestekjærleik og menneskeverd for «godhetstyranni»; ei motvekt til dei som med å kalle nestekjærleik tyranni indirekte kallar Gud ein tyrann. Ei motvekt til dei som vender ryggen til respekt, empati og nestekjærleik og let seg styre av frykt for islamisering.

IMG_4289

Om eg skulle plante eit tre, så var det eit slikt tre eg ville plante. Og eg veit at i mange hjarte veks det slike tre, men eg veit også at i andre hjarte vil forsøket på å plante eit slikt tre vere som å så eit frø på steingrunn der det er lite jord. Der vil det spire raskt, men når sola går opp visnar det, for det manglar rot.

Denne teksten er trykt som Innhogg i Sogn Avis 27.2.2016

Post Navigation