MANN MED GREIP

Kommentarar, tekstar og bilde frå Johannes Eggen Mundal. Del gjerne blogginnlegga, men ikkje bruk bilder utan avtale med meg!

Archive for the tag “Sylvi Listhaug”

Visst er det synd på Frp!

Eit oppkappa, halvdelt Krf elskar Høgre og Frp. Men spørsmålet er ikkje berre kva Erna Solberg og Krf vil med norsk politisk makt. For Frp kjenner seg tydeleg overkøyrt i spørsmålet om Krf skal få dele makt med noverande regjerning.

Christian Tybring-Gjedde seier at begeret for kva han kan tole frå Krf er fullt. Det har han i grunnen sagt i mange år. Og han viser til det han kallar Krf sin manglande kristne haldning. Han er ikkje heilt ærleg. Han burde sagt at begeret for kva han kan tole er alt for lite. I alle fall målt etter kristne prinsipp, som td. det at ein skal snu det andre kinnet til. For det vil han ikkje. Han vil berre kritisere sine meiningsmotstandarar i Krf som ynskjer å gjeninnføre nestekjærleik i norsk politikk. Kanskje motviljen er at kristen nestekjærleik liknar litt på det sosialistiske omgrepet solidaritet. (Frp sin politikk er forresten meir lik solidaritet enn nestekjærleik.) Men Tybring-Gjedde er nok klar over at hans framandhat og islamfrykt ikkje berre appellerar til høgreekstreme og nazistar, men at haldningane også har gjenklang langt inn i kristne rekker (hos kristne som trur at Allah kjem til å vinne over Gud og overta landet vårt.)

tybring-gjedde.jpg

Fullt beger? Somme folk har små beger, men forventar at dei dei ikkje likar har enormt store bege.

Eg vil påminne Frp om nokre ting deira folk har sagt om Krf:

Per Sandberg: Krf har eit enormt ansvar for at vi rekrutterer titalls unge menneske til terrororganisasjonar, som driv med krigshandlingar og massakrerer kvinner og barn. Dette er Krf sitt ynskje, og resultatet ser vi no. (Sandberg nyanserte meiningane sine etterpå, og sa det var uheldig formulert, men at ansvaret for omtalt utvikling likevel må plasserast hos Krf.)  Sylvi Listhaug: Hareide sleikar imamar med ekstreme haldningar oppetter ryggen. (Listhaug sa etterpå noko om at ho ikkje meinte det heilt bokstaveleg at Hareide sleikar imamar oppetter ryggen, men at i overført meining gjaldt uttalen fleire politikarar enn Hareide.) Og på fleire Frp-profilar sine fb-sider blir Krf karakterisert med hat og med haldningar som totalt manglar den respekten som finst i den kristne kulturen dei same Frp-politikarane seier dei forsvarar. Hareide blir mellom anna kalla landssvikar, quisling og hjernedaud. Eg kunne gjort dette avsnittet nesten uendeleg langt, men vel å ikkje gjere det.

Som vanleg brukar altså ein Frp-profil argumentasjonen at «det er synd på oss fordi alle er imot oss», eller «fordi alle snakkar dårleg om oss». Fordi nokre Krf-arar, som stemte mot å samarbeide med Frp, har sagt noko om å styrke nestekjærleik og menneskeomsyn i sin politikk. Det brukar altså Frp som argument for å ikkje ville samarbeide med Krf. Men å sei at Krf-arar er ansvarleg for terror og massakrar på kvinner og barn, og at dei er landssvikarar, quislingar, hjernedaude og mykje meir, (som eg har valt å ikkje ramse opp,) det er vel ikkje så ille vel? I alle fall ikkje like ille som å peke på at KrF uttalar at dei ynskjer å arbeide for eit varmare samfunn.

Når det er sagt så er dette blogginnlegget meint for dei som forstår ironi. Og sjølv om barna mine forstår ironi, så veit eg at det finst vaksne som ikkje forstår ironi, og som derfor ikkje forstår denne teksten. Dette siste avsnittet var til dykk. Men de må ikkje gjere kvar einaste setning eg skriv til ironi!

Solidaritet og nestekjærleik – to ulike menneskesyn!

Advertisements

Dråpar i havet

Denne veka hadde Dampskipskaien Sogndal i samarbeid med ’Rom for ord’ eit arrangement med tittelen ’To skammens kapittel’. Tema var holocaust og flyktningesituasjonen i Europa i dag, og var ein samtale mellom historikaren Bjarte Bruland, som har skrive boka ’Holocaust i Norge’, og sogningane Rasmus Mo og Ole Petter Heggestad, som er aktive i organisasjonen ’Dråpen i havet’. Eit av spørsmåla var om det er likskapar mellom holocaust og dagens flyktningesituasjon.

Av og til trur vi at det vi gjer berre er ein dråpe i havet. Men havet ville vore mindre utan den dråpen.»
Mor Theresa

På spørsmål frå møteleiar om det går an å sei at antisemittisme og det framandhatet vi ser i dag er det same, svara Bruland klart nei. Men det er likevel klare likskapar; mange av mekanismane er dei same, sa han. Mellom anna at vi ikkje ser på flyktningane som individ, men som gruppe. Han meinar også at flyktningleirane vi ser i dag liknar på flyktningleirane både før og etter forrige verdskrig.

dapenihavet

Heggestad og Mo fortalde om sterke inntrykk frå strendene og flyktningeleirane i Hellas. Det kjem framleis 3.500 flyktningar til Hellas kvar veke. Kor mange som druknar på overfarten veit vi ikkje. Når den tyrkiske kystvakta når igjen smuglarbåtar blir flyktningane kasta over bord av smuglarane. I vatn som er 5-6 grader, langt frå land. De kan tenkja dikka at da ikkje går så bra, sa dei to ’dråpane’ frå Sogndal – og vi forstod.

Mange av forteljingane eg har høyrt frå flyktningane kan eg ikkje fortelje til borna mine.»
Ole Petter Heggestad

Dråpen i havet har teke namnet sitt frå eit sitat etter Mor Theresa: «Av og til trur vi at det vi gjer berre er ein dråpe i havet. Men havet ville vore mindre utan den dråpen.» I dag er det viktigaste arbeidet til organisasjonen inne i flyktningleirane. Heggestad og Mo sit med sterke inntrykk. ’Mange av forteljingane eg har høyrt frå flyktningane kan eg ikkje fortelje til borna mine. Eg kan ikkje fortelje dei til dikka heller.’ Forholda flyktningane lever under er utenkjelege. Nokre av flyktningeleirane har ikkje hjelpeorganisasjonane tilgang til. Forholda i dei leirane kan vi berre tenkje oss. I eit fengselsanlegg tenkt for 1500 fangar lever det i dag over 8.000 flyktningar. Dei lever i eit helvete, sa Heggestad. Men det er likevel betre enn det dei flytta frå. Og så kallar norske politikarar dei lukkejegerar. Når dei snakkar om folk som har flykta frå bomber og ruinar. Om menn som har flykta frå ruinane som begrov familiane deira. Om mødre utan barn, og om barn utan mødre.

Band blir brutalt brote.

Eg kan akseptere at folk har ulike meiningar, sa Mo, men eg kan ikkje akseptere at landet vårt lukkar augene og stenger grensene for å sikre vår eigen levestandard. Sjølv om det vi kan bidra med berre er dråpar i havet, så er det viktige dråpar. Ikkje alle kan reise ut. Men då kan ein bidra med å bli faste gjevarar, sa Mo.

Sjølv ser eg fleire likskapar mellom måten jødane blei møtt før og under krigen og måten Norge møter flyktningar på i dag. Måten politiet bryt seg inn i kyrkjeasyl og tek med seg familiar gir assosiasjonar til måten jødar blei henta frå heimane sine av norsk politi under krigen. Vi har lese i Sogn Avis om barn som blir henta frå klasserom utan at dei som sat att i klasserommet fekk teke farvel. Band blir brutalt brote. Heldigvis blir dei ikkje sende til konsentrasjonsleirar. Men mange blir sende tilbake til krig, og somme møter tortur og død. Frykten dei kjenner på veg frå trygge forhold i Norge til krig og frykt for sine barns liv kan vi berre tenkje oss. Eller vi kan lukke augene og tenkje på dei som ein del av ei gruppe vi ikkje likar. Omtrent slik jødane blei sett på på 1930- og 1940-talet.

Kva er nestekjærleik, Sylvi Listhaug?

Å ha vore i Birkenau og sett kva som skjedde er forpliktande.

I ei verd der flaumar og jordskjelv og terror ikkje berre skjer av og til langt borte, er det lett å gløyma menneska bak nyhenda. Vi må ikkje gløyme solidariteten og nestekjærleiken. Desse to viktige omgrepa som ofte blir forveksla. Sylvi Listhaug blei spurt i eit intervju kva nestekjærleik betyr for henne i flyktningepolitikken. For meg betyr det å hjelpe flest muleg der dei er, svarte innvandringsministeren. Då får ein mest igjen for pengane.

Ingen er vel usamde i at ein må prøve å hjelpe flyktningane så nær heimen deira som råd. Ikkje berre av økonomiske årsaker. Men å hjelpe flest muleg lengst muleg borte er ikkje nestekjærleik. Det er betre dekka av ’solidaritet’. Solidaritet handlar enkelt sagt om fellesskap til og med små eller større grupper. Det inneber å gi avkall på eigeninteresse for å skape kollektive verdiar for fleire. I Romarriket var solidaritet ei forplikting der kvar enkelt individ borga for heilheiten (solidum). Solidaritet blir ofte brukt om den rike verda sitt forhold til fattige land.

Nestekjærleik skil seg frå solidaritet på den måten at fokuset er på enkeltindividet: Omsorg og ansvar for eitkvart medmenneske utan omsyn til religion, kjønn eller politiske standpunkt. Eit av topptreffa når eg googla nestekjærleik var eit sitat frå eit brev i Bibelen skrive av ein namnebror av meg: «Men den som har jordisk gods og likevel lèt att hjartet sitt når han ser bror sin lida naud, korleis kan han ha Guds kjærleik i seg? Mine born, lat oss elska, ikkje med tomme ord, men i gjerning og sanning!»

Tre ord om deg og nesten din

Å seie at ein vil hjelpe flest muleg langt borte, og så redusere pengar til bistand, er å elska med tomme ord. Å skilje familiar frå kvarandre og sende ein far eller ei mor til krigsråka land er ikkje nestekjærleik. Å nekte å tru på dokumentasjon om at ei kvinne er dømt til pisking i Iran og sende henne tilbake til tortur er ikkje nestekjærleik. Å ha Europarekord i kor mange unge flyktningar ein sender tilbake til Afghanistan er ikkje nestekjærleik. Norske nordmenn blir på det sterkaste fråråda å reise til Afghanistan. Flyktningar Norveg har utvist har ifylgje Amnesty blitt drept etter dei blei sendt til Afghanistan. På den høgreekstreme, innvandrarhatande nettsida dokument.no blir Sylvi Listhaug hylla for at ho, som dei skriv, ikkje viser kjensler i desse sakene.

Det burde vere eit varselskot for norske politikarar når skandinaviske nazistar hyllar Frp og Listhaug for måten regjeringa behandlar flyktningar på.

Eg var nyleg med tiandeklassingane i Sogndal til dei tyske utryddingsleirane i Auschwitz og Birkenau i Polen. Der fekk vi møte tidsvitnet Arne Eilertsen, 85 år og sylskarp i sin kritikk av den framandfrykten som veks fram i Europa i dag. Det var den same framandfrykten og hatet som på 1930-talet var forutsetnaden for nazistane sin framvekst, som resulterte i utrydding av 6 millionar jødar, i tillegg til store mengder sigøynerar og funksjonshemma. Eg meinar ikkje på nokon måte å skulde Frp eller Listhaug for å vere nazistar. Det er dei ikkje. Men nazismen er på framvekst igjen i Europa i dag, og det burde vere eit varselskot for norske politikarar når skandinaviske nazistar hyllar Frp og Listhaug på facebook og kommentarfelt.

IMG_5603 (2)

Den norske minnesteinen i Birkenau: «La alltid dette sted være et rop av fortvilelse og et varsel til menneskeheten hvor nazistene myrdet omkring halvannen million menn, kvinner og barn, hovedsakleg jøder fra flere land i Europa.»

NRK hadde denne veka sak om ungdommar som har vore på tur til Birkenau, verdas største gravplass, og sett dokumentasjonane nazistane sjølve gjorde på utryddingane av jødar. Etter dei vel var heime igjen fekk dei brev frå norske nazistar med ’bevis’ på at jødeutryddingane aldri har skjedd. Dette blei opplevd som skremmande av dei som mottok breva. Vi må gjere det vi kan for å stoppe slike krefter, var vårt tidsvitne Arne Eilertsen si oppmoding til dagens ungdom. Sei tydeleg frå når nokon prøver å nekte for nazistane sine utryddingsleirar! Å ha vore i Birkenau og sett kva som skjedde er forpliktande.

Les også:

1200px-Nasjonal_Samling_insignia.svg    Nynazistar får ikkje skrive på fb-veggen min meir!

Solidaritet og nestekjærleik – to ulike menneskesyn

Valkampoppvasken

Valkampen er heldigvis snart slutt. Dei fleste er vel no leie av politikarar som ropar i munnen på kvarandre slik at ingen får med seg noko av kva dei meinar. Det vi kjem til å hugse frå denne valkampen er kanskje mest at det blei den skitnaste valkampen nokon hugsar her til lands.

Det er lenge sidan eg blei lei av at Trond Giske og Jonas Gahr Støre omtrent kvar einaste kveld i beste sendetid på radio og fjernsyn snakka om kor dårleg alt går her i landet, og kor mykje dårlegare alt kjem til å bli om ikkje dei får styre landet neste fire åra. Meiningsmålingane viser at det ikkje berre er eg som ikkje ynskjer ein statsminister som satsa heile valkampen på at landet held på å gå til grunne når ikkje han har makt. Å sutre seg gjennom valkampen fungerer dårleg når det annakvar dag kjem statistikk og rapportar om at ting likevel ikkje går så dårleg i Norveg. Å sutre over kor dårleg det går i verdas rikaste land er sjølvsagt ein mislukka valkampstrategi. Men det er ikkje dette som gjer valkampen til den skitnaste vi hugsar. Sutringa til ma Støre og Giske er nokså uskuldig samanlikna med mykje anna.

Det skitnaste i valkampen trudde vi lenge var Listhaug sine mange uttalar bygd på intoleranse og framandfrykt. Framandhat og retorikk som byggjer frykt og trusslar og hatefulle kommentarar på nettet er dessverre på framvekst i Europa. Men denne veka klarte AUF nesten å slå Listhaug i skitne triks. I ein video brukte AUF i Trøndelag så «sterke verkemiddel» at Støre tok sterk avstand frå den. Videoen blei då sletta. Men ifylgje Aftenposten forsvarte AUF-leiar i Trøndelag, Julie I. Hole, videoen. Ho meinar den ikkje var over streken, og at videoen blei sletta fordi dei hadde fått fram dei poenga dei ville ha fram.

Eg vil bruke eit bilde: Lat oss tenkje oss at valkampen var sett saman av koppar og glas, tallerkar og fat, knivar og gaflar og serveringsskeier. Alt slikt treng å bli vaska opp etter bruk. Om det ikkje blir vaska blir det berre meir og meir ureint. Meir og meir uappettitteleg. Meir og meir ekkelt. Meir og meir fråstøytande. Og meir og meir skadeleg for dei som brukar det. Slik er det også med valkampen. Det må vere nokre valkampar sidan nokon har gidda å teke oppvasken. Derfor blir alt ein brukar i valkampen skitnare og skitnare. Det har vorte direkte uappettitteleg; ekkelt. Og det har vorte potensielt skadeleg å bli utsett for det. Det er på tide at nokon tek ein oppvask. Det er ikkje slik veljarane vil ha det i Norveg. Kanskje media vil ha valkampen så konfliktfull og fråstøytande som muleg. Og dei hjelper godt til med å vri og vende på alt når dei intervjuvar politikarane. Dei har gjort seg til ekspertar på å misforstå politikarane med vilje og på manipulerande intervju. Dei skuldar politikarane for å vere uklare, men gjer alt dei kan sjølve for å gjere politikarne sine standpunkt forvridde til det ugjenkjennelege. Debattprogrammet Underhuset på TV2 er snart åleine om å ikkje vri og vende og manipulere slik.

Uansett om du vil stemme på eit parti som ikkje har teke valkampoppvasken på lang tid, eller om du vil stemme på eit parti som har det litt reinare på kjøkenet, så er det viktig å bruke stemmeretten. Om du ikkje stemmer har du heller ingen rett til å kritisere politikarane på noka side i det politiske landskapet. Godt val!

Johannes Eggen Mundal

Gi ei rose – ikkje ei tornebusk!

Omtrent på denne tida i fjor blei eg og borna invitert med på ei katolsk førjulsfeiring i Sogndal. Eg er ikkje særleg katolsk anlagd, men nyfikna og utsikt til festmat frå heile verda lokka meg. Samlinga starta med ei messe. Presten blei omtalt som Father Johan, han var frakta med privatbil frå Bergen for høvet, og preika på engelsk.

Eg kom vel til messa utan særlege forventningar til innhaldet. Men Father Johan overraska. Preika hans overgjekk det meste eg har høyrt frå prestar i kyrkja, Den norske. Vi må slutte å gi materalistiske gåver til folk! sa Father Johan. Ikkje berre for jorda og klimaet – Guds skaparverk – si skuld, men også fordi det ikkje er materalistiske gåver folk i dag treng mest. «Give a rose!» sa han, og med ROSE som bilde forklarte han kva slags gåve han meinar folk i dag treng. Og no kan det hende at eg ikkje siterar Father Johan heilt korrekt når det gjeld bruken av dei omgrepa han forkorta til ROSE. Her kjem eit kort resymé av det eg hugsar av preika, tolka av meg i respekt for Father Johan. Det du eventuelt les av eit politisk bodskap er lagt til av meg.

R-en i rose står for respekt. Vi må alltid møte folk med respekt. O-en står for «open mindedness». Vi må møte folk med eit ope sinn. Ikkje med fordommar og dømmande førsteinntrykk. Vi må møte både oss sjølve og andre med same opne sinn. Ikkje setje folk i båsar. (Altso ikkje kalle meiningsmotstandarar eit hylekor?)

S-en står for sympati. Vi skal møte våre medmenneske med forståing og medmenneskelegheit. Eller nestekjærleik, som det heiter i Bibelen. Og til sist står E-en for empati. Empati er ikkje det same som sympati. Medan sympati er evna til å setje seg inn i og forstå korleis andre har det, så er empati evna til å setje seg inn i og føle ein anna person sin situasjon og sine følelsar.

Etter at Father Johan var ferdig med denne fine og politisk korrekte preika, kom det ein for meg framand mann bort til meg og gav meg ei tornebusk. Ein kan vel sei at denne mannen skapte for meg ein kontrast til innhaldet i Father Johan si preike. Tornebuska var full av fordømmelse, feile førsteinntrykk og oppramsing av diagnosar på ein av dei personane som var der som eg kjente, men som denne mannen berre hadde observert under samlinga. Eg kjente tornene stakk så det blødde inne i meg. Hadde personen som blei omtalt og tildelt diagnosar høyrt kva som blei sagt er eg sikker på at han også hadde blitt såra av den giftige tornebuska.

Etterpå fekk eg vite at han som delte ut tornebusker etter presten si preik om å dele ut roser var sjåføren til Father Johan. Eg har tenkt mange gonger på korleis kommunikasjonen mellom dei to så ulike personlegdommane kunne gå i bilen tur-retur Bergen. Det kunne vore interessant å vore usynleg til stades baksetet.

Det er ikkje alltid like lett å dele ut roser til folk ein møter. Nokre gonger er det tornebusker som kjem ut av oss. Og av og til er tornebuskene sårande giftige. Og nokre gonger når du prøver å gi folk ei rose så riv dei sund rosa og viser henne til andre og seier dei fekk ein skada eller giftig blome frå deg. Det har eg sjølv opplevd.

Somme deler ut giftige tornebusker med vilje. Dei kallar folk hylekor og godtar seg og ler av at dei har klart å sende born ut av landet og til farlege krigssituasjonar. Eller dei kallar folk tvers gjennom vonde og løgnaktige og brukar roser dei har fått, og som dei sjølve har øydelagt, som bevis. Dette er det motsette av nestekjærleik, det motsette av den rosa Father Johan snakka om. Med ynskje om ei fin førjulstid lovar eg å prøve å gi roser til folk på min veg. Men om du kjenner utvisningsministeren så kan du godt gi henne denne teksten. Men gi den då til henne med roser, ikkje med tornebuskar. Om ho likevel vil kalle meg også hylekor, så toler eg det. Ein blir vant til litt av kvart etter å ha blitt stempla som tvers gjennom vond og løgnaktig.

Normoppløysarane

Når eg skriv dette sit eg på eit hotellrom i Umeå i Sverige, på ein studietur med Tine. Ikkje for å sjå på korleis normer løyser seg opp, sjølvsagt. Men eg tenkte å skrive litt om det likevel, sidan eg er i det landet som er fremst i verda når det gjeld normkritikk.

Normkritikk går ut på å unnvike og setje spørsmål ved språklege og sosiale normer som kategoriserar menneske i normale og avvikande identitetar. Normkritisk pedagogikk blir brukt både i skule og barnehage, også her til lands. På svenske wickipedia står det at metoden fører med seg at songtekstar, forteljingar, leikar og undervisning snur på roller og kastar om på hierarki. Gutar lærer at det ikkje er sikkert at dei eigentleg er gutar, og jenter lærer at det ikkje er sikkert dei er jenter. Enkelte svenske normkritikarar hevdar at kjønn ikkje er fysisk. Dei seier det er ein sosial konstruksjon som vi må komme bort frå. Eg høyrde på radioen ein dag at dei også seier at kvinner ikkje lenger må finne seg i at det er dei som skal føde og amme barn. Eg kan godt kalle normkritikk dårskap, og eg kan skrive om dårskapen, men eg kan desverre ikkje stoppe normkritisk pedagogikk sitt inntog i barnehagar og skular.

Sverige er leiande i verda når det gjeld normkritikk, sa ein svenske til meg, og meinte det var lite å vere stolt av. Han hevda at normkritikarane, som kritiserer og stiller spørsmål ved alle normer, ikkje toler å få eit kritisk søkelys mot seg. Eg syns tematikken er spennande, og det kan godt hende eg kjem tilbake til dette i eit seinare innhogg. Ein av dei tinga normkritikarane har stilt spørsmål ved er korleis samfunnet har vore bygt rundt familien, som har vore ein av grunnsteinane i samfunnet vårt frå langt tilbake i tid. Barn treng ikkje ein far og ei mor, seier dei. Sex har ikkje noko med kjærleik å gjere, seier dei.

Så då er det kanskje ikkje så rart at vi har fått ein asyl- og innvandringspolitikk som i mindre grad tek omsyn til at konsekvensane mange gonger er at familiar blir skilde. Aviser på papir og på nett er fulle av artiklar om korleis norske styresmakter deler opp familiar. Det kan vere ei mor av utanlandsk opphav som vert send tilbake til krig og håpløyse med sine barn, og ein norsk far som blir igjen. Det kan vere ein far som har flykta frå krig og som har møtt ei norsk kvinne som han har fått barn med som blir sendt tilbake dit han flykta frå. Dette kan sjølvsagt vere ille for faren som blir send bort og kona eller kjæresten som blir igjen, men det er minst like ille for barna som blir farlause. Sjølv om normkritikarar meinar familen er ein konstruksjon vi ikkje treng. Og sjølv om normkritikarar seier barn ikkje treng ein far.

Nestekjærleik er ei gamal norm. Før var nestekjærleik noko som blei sett høgt. I dag har vi ein kristen innvandringsminister som har lagt heilt bort kristen nestekjærleik i ein politikk som ser ut til å handle om å vise minst muleg nestekjærleik til folk som flyktar frå krig. Kva skal vi seie til barna våre som har fått ein ny elev i klassen som saknar søsken som er drept i krig, og faren som norske styresmakter nektar å bli her, sjølv om barn og kone har fått opphald? Dette er spørsmål som gjeld alle som har barn i dag. Kor ærlege skal vei være når vi forklarar skilnaden på nestekjærleik og empati og på den måten flyktningar frå krig blir behandla i landet vårt? Eg meinar vi skal være heilt ærlege. For barna som får dette så nær innpå seg treng å vite at den kjensla dei får av offentleg urettferd er ei rett og sunn kjensle. Og så meinar eg at nordmenn, særleg kristne, må slutte å klappe for ein politikar og ein politikk som nesten er så langt frå kristen nestekjærleik som ein kan komme.

Post Navigation